VMBO, de redding van onze maatschappij

VMBO'ers zijn dom. Althans, zo denkt het gros van de hogeropgeleiden er over. 'Wij slimme mensen hebben de plicht het domme volk te redden van hun eigen onkunde'. Maar zijn hogeropgeleiden redders, of vernietigers van de waardigheid die een VMBO leerling juist zo nodig heeft. 

Een mens is uit op macht, zichzelf hoger plaatsen dan een ander. Een nare eigenschap die we allemaal helaas hebben. Het voelt goed om tot de conclusie te komen dat we beter zijn dan anderen, of om bij de betere groep te horen. Het neerbuigende gedrag van de beterlerenden is dus jammer genoeg te wijten aan ons menselijk instinct. Aan de andere kant verliezen veel mensen die door hebben bij de 'mindere' kant te horen hun zelfvertrouwen. Veel VMBO leerlingen vinden zichzelf dom, puur omdat dat maatschappelijk beslist is. Een van de grootste misstappen van onze samenleving waar nooit naar getracht is het te veranderen.

Als je een aap en een giraffe vraagt om een boom te beklimmen, en degene die het eerst boven is is snel, en de verliezer is traag is de uitslag voor de hand liggend. De aap is razendsnel boven en wint. Maar als je de wedstrijd veranderd naar wie als eerst de vruchten uit de boom plukt wint de giraffe. Ondanks dat de aap veel beter kan klimmen, hoeft de giraffe alleen zijn nek uit te steken om de vrucht te plukken.

De boom is onze maatschappij, een boom die mooie vruchten draagt. De aap zijn de hoger opgeleiden, die met zijn grijperige handen razendsnel in de boom kan klimmen en alle vruchten kan pakken. De giraffe zijn de lager opgeleiden. De hoger opgeleiden hebben de wedloop om de vruchten zo ingedeeld dat de enige manier om tot de vruchten van de maatschappij te komen is om de   maatschappij te beklimmen door middel van leren. VMBO'ers die niet het talent hebben om te leren kunnen nooit de vruchten van onze samenleving plukken. En dat terwijl met alle andere talenten die zij wél bezitten wel degelijk het vermogen hebben om op dezelfde plek te komen.

Waarom krijgen VMBO leerlingen veel minder kansen dan de mensen die makkelijk leren? Moeten we niet een keer toegeven dat alles wat we als maatschappij te bieden onterecht wordt ingenomen door de wijsneuzen? De slimmerds hebben nu een tijdje geprobeerd op een goede manier de wereld te leiden maar je kunt jezelf afvragen hoe goed dat gegaan is. Zijn we niet een keer toe aan de praktische insteek die lager opgeleiden vaak hebben? Handen uit de mouwen, aanpakken die handel. Geen gezeur om wie het dikste loonstrookje heeft maar gewoon efficiënt omgaan met onze problemen?

Ik ben toe aan een beetje nuchterheid, oprechtheid. Juist in deze wereld van haantjes. Van apen met grijperige handen die de spelregels zo naar hun hand zetten om daarmee zestig procent van de bevolking uit te sluiten heb ik wel genoeg gezien. Kansen moeten er voor iedereen zijn, zowel voor de apen als de giraffe.

Eduard Gerds

De kracht van onze mening

De kracht van onze mening

woede, angst, ontgoocheling, verwarring en verdriet. Na de aanslagen in Brussel komen de emoties voor de zoveelste keer voorbij. Na elke verschrikkelijke gebeurtenis wordt het verwerken ingedeeld in hokjes, hokjes van gevoelens. Langzamerhand worden zelfs onze emoties op de automatische piloot bestuurd, en dat vind ik het meest beangstigende van de situatie.

Na het vreselijke voorval is de NOS vaak de eerste partij die het trieste nieuws verkondigd. Nog zonder het innemen van een standpunt wordt geheel objectief duidelijk gemaakt wat er gebeurd is. We lezen dit, vertellen elkaar hoe verschrikkelijk het is en veranderen onze Facebook profielfoto naar de vlag van het getroffen land. Na deze handelingen kunnen we voorlopig weer door met het leven.

Na een etmaal wordt bekend wie de aanslagen opgeëist zouden hebben, waar eigenlijk nooit twijfel over geweest is. Vanaf dan komt de eerste echte emotie kijken: Woede. We verwensen de Jihad strijders van alles en het wordt al gauw een wedstrijd wie de meest gruwelijke scheldwoorden kan verzinnen. Nadat we iedereen duidelijk gemaakt hebben wat er zou gebeuren als er een IS commandant voor onze neus zou staan hebben we weer even duidelijk gemaakt hoe boos we wel niet zijn.

En dan begint ons echte trainingsprogramma. Onze trainster is de media. Ze verteld ons precies wat er vanaf nu van ons verwacht wordt. Van praatprogramma's als Pauw en DWDD tot aan de artikels in de krant. Iedereen fluistert ons in wat we moeten denken, wat we moeten voelen en hoe we er mee om moeten gaan. En onbewust nemen we dit als een spons op en de meest pakkende beschrijvingen staan in ons denkbeeldige notitieblokje opgeschreven. Als we dan de dag daarna praten over het voorval kopiëren we negen van de tien keer het verhaal wat die hoge meneer heeft op staan hangen tegenover Mathijs van Nieuwkerk. Als een klein kind neemt de media ons aan de hand en laat het zien wat we moeten zeggen om over te komen als iemand die diep onder de indruk is van de terreur.

Verbeter me als het niet zo is, maar dit is hoe de doorsnee Nederlander omgaat met het grootste gevaar. Zonder dat we het door hebben lopen we een traject door. We ondernemen dingen om de wereld te laten zien dat we meelevend zijn, we zeggen dingen om de wereld te laten zien dat we boos zijn en we voelen dingen om onszelf te laten zien dat we gevoelig zijn. We reageren zoals er verwacht wordt dat we reageren. We doen wat we als morele plicht nodig vinden om te doen, en we denken wat we zouden moeten denken.

Ik vind het schokkend dat we zo vergeten zijn dat we recht hebben op onze eigen handelingen, en bovenal een eigen mening. We worden voorgeprogrammeerd en denken weinig meer na over hoe we er echt in staan. Laten we nou een keer ons eigen praatprogramma zijn, onze eigen artikelen napraten en onze eigen handelingen uitvoeren in plaats van elke keer maar terugvallen op wat verwacht wordt. IS heeft ons veiligheidsgevoel al ingenomen, maar waarom geven we ze gelijk onze vrijheid van meningsuiting mee?

Meningen hebben de wereld veranderd, altijd al. Sterker nog, de mensen met afwijkende meningen zijn de echte wereldveranderaars. Als er van ons verwacht wordt dat we dezelfde mening hebben, hoe kunnen we dan ooit tot een oplossing komen? We mogen bang zijn voor het naderende gevaar, maar we mogen nooit bang zijn buitengesloten te worden in de maatschappij op basis van het vormen van een mening.

Eduard Gerds